Feiten en cijfers abortussen in Nederland

1. Abortus is vaak een weloverwogen keuze

Vrouwen die onbedoeld zwanger raken, hebben meerdere keuze-opties: de zwangerschap afbreken of uitdragen, de keuze om het kind zelf op te voeden, of voor adoptie of pleegzorg. Het is de vrouw die hierin zelf beslist. Vrouwen die kiezen voor abortus, hebben hier vaak goed over nagedacht. Zij hebben deze keuze dus weloverwogen gemaakt. Al dan niet met hulp van de partner, familie of vrienden of met professionele hulp. Dat wil echter niet zeggen dat de keuze makkelijk is.

2. Overgrote merendeel van de abortussen vindt plaats in de eerste weken

De meeste abortussen vinden in het begin van de zwangerschap plaats, 79% in de eerste 8 weken en 88% in de eerste 12 weken. Abortus in Nederland kan tot 22 à 24 weken, maar in praktijk zien we dus dat het overgrote merendeel al vroeg in de zwangerschap een besluit neemt. Iets meer dan de helft van de vrouwen doet dat in de eerste 6 weken (61%).

3. Meeste zwangerschapsafbrekingen bij vrouwen tussen de 25 en 35 jaar

Vrouwen van alle leeftijden komen in de abortuskliniek. De meeste abortussen vinden plaats in de leeftijdsgroep 30 t/m 34 jaar (abortuscijfer 15,5 op de 1.000 vrouwen), gevolgd door de leeftijdsgroep 25 t/m 29 jaar (15,9 op de 1.000 vrouwen). In de leeftijdsgroep 15 t/m 19 jaar is het abortuscijfer veel lager (5,5 op de 1.000 meiden). Naast de leeftijd van deze cliënten wordt er ook bijgehouden of ze moeder zijn. Dit is bij bijna de helft (48%) het geval. Ook wordt er geregistreerd of iemand een eerdere ervaring heeft met een abortus en dit geldt voor 31%.

Het aantal abortussen bij tieners (tot 20 jaar) daalde in 2024 met 76 naar ruim 2.814. Opvallend daarbij is de daling bij meiden tot 15 jaar, in 2023 waren dit er nog 107, in 2024 daalde dit naar 65 meiden.

4. Het aantal abortussen in Nederland is in 2022 en 2023 gestegen en in 2024 weer gestabiliseerd

De meest recente Nederlandse cijfers zijn van 2024. Het totaal aantal zwangerschapsafbrekingen lag sinds 2011 rond 31.000 per jaar. In 2022 steeg dit naar 35.606. Die stijging zette in 2023 door, met een totaal aantal zwangerschapsafbrekingen van 39.332. In 2024 zijn er in totaal 39.438 zwangerschappen afgebroken, nagenoeg hetzelfde aantal als in 2023. Voor de in Nederland wonende vrouwen werd het abortuscijfer hiermee 10.6.

Het aantal buitenlandse vrouwen dat in 2024 in Nederland een zwangerschap liet afbreken, is nagenoeg gelijk gebleven met voorgaande jaren. Dat ligt rond de 3.100 abortussen. Hiervan komen de meeste vrouwen uit buurlanden als Duitsland, België, Polen en Frankrijk, omdat de abortuszorg in daar minder goed is geregeld of verboden is.

Het is lastig om abortuscijfers uit verschillende Europese landen met elkaar te vergelijken. Die vergelijkbaarheid kan van veel verschillende dingen afhangen en heeft een zorgvuldige analyse nodig. Het meest recente onderzoek dat deze analyse heeft uitgevoerd is dit onderzoek uit 2022. Daaruit blijkt dat Nederland bij de 6 landen hoort in Europa met het laagste aantal abortussen. Dit onderzoek is uitgevoerd vóór de recente stijging in het aantal abortussen in Nederland.

5. De meeste vrouwen krijgen geen spijt van hun keuze voor abortus

Voor veel vrouwen is een abortus geen makkelijke keuze, maar de meeste vrouwen staan wel achter hun besluit. Als ze zich niet gepusht voelen door partner of ouders, krijgen ze meestal geen spijt van een abortus. Gevoelens van spijt en verdriet horen er soms bij, maar verdwijnen meestal na enkele weken. Een abortus is vaak ook een opluchting en bevrijding, omdat het een einde maakt aan de lastige en soms stressvolle situatie van het ongewenst zwanger zijn.

6. Geen psychische klachten door abortus

Er is geen verhoogd risico op psychische aandoeningen na een abortus. Als vrouwen na een abortus wel psychische klachten krijgen, heeft dit te maken met eerdere psychische aandoeningen, een instabiele relatie of een ingrijpende levensgebeurtenis voor de abortus. Onder vrouwen die een abortus hebben meegemaakt, had een groot deel al psychische problemen voordat zij ongewenst zwanger raakte.

7. Overgrote meerderheid Nederlanders vindt dat vrouw zelf mag kiezen voor abortus

De laatste 20 jaar denken Nederlanders positiever over abortus. In 2023 vond 86% van de Nederlanders dat een vrouw zelf moet kunnen kiezen of ze een abortus wil, tegenover 60% in 1992.

8. Ongeplande zwangerschappen komen ook voor bij gebruik van anticonceptie

6 op de 10 vrouwen die bij de kliniek kwam voor een abortus nam maatregelen om de zwangerschap te voorkomen. Als ze anticonceptie gebruikten was dit veelal een vruchtbaredagenmethode of een condoom. Daar is dus iets misgegaan in het gebruik.

9. De abortuspil kan tot 9 weken gebruikt worden

De ‘abortuspil’ is eigenlijk niet één pil. Het zijn meerdere medicijnen die je op verschillende momenten inneemt. Hiermee kan een ongewenste zwangerschap tot 9 weken veilig en effectief afgebroken worden. De 9 weken tel je vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie.

Toename gebruik ‘abortuspil’

Waar in 2019 28% van de ongewenst zwangere vrouwen koos voor een medicamenteuze behandeling steeg dit de afgelopen jaren door tot 41% in 2024.

10. De morning-afterpil remt de eisprong en is dus niet hetzelfde als een abortuspil

Met het tijdig innemen van de morning-afterpil na onbeschermde seks kun je een zwangerschap voorkomen als je nog geen eisprong hebt gehad. Een morning-afterpil is dus geen abortuspil. De morning-afterpil slikt een vrouw het liefst binnen 24 uur na onveilige seks. Afhankelijk van het type pil kan dit tot 5 dagen na onbeschermde seks. Maar hier geldt ook: hoe eerder, hoe beter. Eén op de veertien vrouwen (7%) heeft in het afgelopen jaar minstens één keer de morning-afterpil gebruikt. Bij meiden onder de 25 jaar was dit één op de zes (17%).