kranten

Seksuele vorming in het voortgezet onderwijs onder de loep!

Het voortgezet onderwijs is alweer een half jaar aan de slag met de aanvulling op kerndoel 43 en moeten in hun onderbouwklassen expliciet aandacht besteden aan seksualiteit en (seksuele) diversiteit. Maar in hoeverre komen deze onderwerpen voldoende aan bod in hun onderwijsmethoden? Rutgers nam 6 veelgebruikte lesmethoden Biologie/Verzorging kritisch onder de loep. En vroeg daarnaast aan de leerlingen wat zíj eigenlijk vinden van deze lessen.

Rutgers heeft zes veel gebruikte en bekende onderwijsmethoden biologie/verzorging in het voortgezet onderwijs gescreend. Dit hebben we gedaan aan de hand van de richtlijn seksuele vorming (WHO, Rutgers):

  • Biologie voor jou;
  • Biologie en verzorging;
  • Nectar;
  • Vita;
  • Explora, en
  • Bekijk het!

Ook zijn 600 leerlingen uit het voorgezet onderwijs via een enquête op scholieren.com bevraagd om in beeld te krijgen of ze seksuele vorming hebben gekregen in de klas en wat ze hierbij belangrijk vinden.

Meer aandacht voor seksuele weerbaarheid en diversiteit!

Hoewel er grote verschillen zijn tussen de onderwijsmethoden, gaat de meeste aandacht uit naar kennisoverdracht, zo blijkt uit de screening van Rutgers. Veel minder aan bod komen attitudevorming en communicatieve vaardigheden als noodzakelijke competenties voor seksuele gezonde relaties. De methoden focussen vooral op het menselijk lichaam, voortplanting, anticonceptie en soa. Thema's als seksuele grensoverschrijding, positieve seksualiteit en seksuele diversiteit, hulp en steun bij seksuele problemen, krijgen veel minder aandacht.

Wat vinden de leerlingen?

Opvallend is dat de resultaten van de enquête op Scholieren.com voor een groot deel overeenkomen met de uitkomsten van de screening. Minder dan de helft van de leerlingen gaf aan les te krijgen over onderwerpen als:

  • Maagdelijkheid en de eerste keer (40%)
  • Als iemand over je grens gaat (seksuele dwang) (33%)
  • Rekening houden met wensen en grenzen van jezelf en de ander (30%)
  • Waar je heen kunt met vragen en problemen (27%)
  • Hoe maak je seks leuk met jezelf of met de ander (18%)

De lessen seksuele voorlichting in de lesmethoden worden door de leerlingen gemiddeld gewaardeerd met een 6,1. Leerlingen vinden het erg belangrijk dat docenten alle onderwerpen behandelen, maar zien ook graag dat docenten de onderwerpen positief uitdragen én dat zij hun leerlingen de ruimte geven om vragen te stellen.

Niet alleen Biologie/Verzorging

Op een expertmeeting op 29 mei 2013 zijn deze uitkomsten gedeeld met onderwijsuitgevers, lerarenopleidingen, NIBI, docenten VO, Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO), het ministerie van OCW en kennispartners. Ook zijn er aanbevelingen geformuleerd voor verbetering van seksuele vorming in het voortgezet onderwijs. Tijdens deze meeting onstond een levendige discussie over de plek van seksuele vorming in het onderwijs. Uitgevers zijn zeker bereid hun methoden op termijn aan te passen, maar ze geven ook aan dat de onderwijstijd beperkt is en dat ze keuzes moeten maken. De vraag is dan ook of Biologie/Verzorging wel het meest passende vakgebied is. Seksualiteit, seksuele weerbaarheid en seksuele diversiteit passen ook goed in de mentoruren of in de meer maatschappelijk georiënteerde vakken.

Concreet curriculum nodig

De nieuwe kerndoelen geven mogelijk een extra impuls aan het onderwijs, maar bieden onvoldoende houvast. Voor deze onderwerpen moet een concreet curriculum worden uitgewerkt waarin seksuele weerbaarheid expliciet wordt meegenomen. De Richtlijn seksuele vorming biedt hierin goede aanknopingspunten. De onderwijsinspectie kan scholen dan ook duidelijker hierop toetsen. Alleen melden dat scholen aan de kerndoelen moeten voldoen is niet genoeg. Docenten moeten zelf ook gemotiveerd en voldoende toegerust zijn om deze lessen te geven. De handelingsverlegenheid onder docenten is nog groot, juist bij deze onderwerpen. Op basis van de aanbevelingen zal Rutgers het voortouw nemen richting onderwijsuitgevers, ministerie van OCW en lerarenopleidingen en zal hier samenwerken met Soa Aids Nederland. Ook blijven we rechtstreekse ondersteuning bieden aan docenten via ondermeer seksuelevorming.nl.

Meer informatie

Voor meer informatie download de onderstaande rapportages. Lees ook de blog op Scholieren.com: Seks op school: dope of doodsaai?

Reacties