man leest krant

Oegandese bisschop: samen bereik je meer

Een uniek gezelschap van religieuze leiders uit binnen- en buitenland zijn op woensdag 6 maart 2019 bijeen in Rotterdam. Ze bespreken gendergerelateerd geweld en huwelijkse dwang én hun rol om beiden terug te dringen. Journaliste Nynke Sietsma (Live Magazines) maakte een verslag van een bijzondere avond vol uitwisseling en nieuwe inzichten.

“Toen we naar Egypte verhuisden, werd mijn leven een hel. Ik werd opgesloten in huis en alleen gelaten, ik werd fysiek en mentaal misbruikt en moest plotsklaps de regels van mijn ex-mans religie en Egypte volgen.” De Nederlandse Noor Stevens zit opgesloten in een religieus huwelijk. Zij opende woensdagavond 6 maart een speciale bijeenkomst in het Rotterdamse theater Walhalla over gendergerelateerd geweld. Religieuze leiders van over de hele wereld waren daarbij aanwezig op uitnodiging van Rutgers, samen met de gemeente Rotterdam. Directeur Ton Coenen van Rutgers noemde het gezelschap uniek. “Religieuze leiders zijn betrouwbaar voor veel mensen en hebben de invloed om gendergerelateerd geweld terug te dringen.”

Indonesische moslimhervormer professor Siti Musdah Mulia (foto: Marc Heeman)

De bisschoppen, priesters, imams en afgevaardigden van internationale mensenrechtenorganisaties gingen aan het eind van de avond met elkaar in dialoog over de oorzaken en gevolgen van gendergerelateerd geweld.

Ook de Indonesische moslimhervormer professor Siti Musdah Mulia was aanwezig. Zij sprak luid en duidelijk: gendergerelateerd geweld is onderdeel van het religieus onderwijs in het grootste moslimland ter wereld, Indonesië, en moet verworpen worden.

Fatwa 

Over de Nederlandse Noor Stevens werd een fatwa uitgesproken in Egypte. Ze ontbond haar burgerlijk huwelijk in Nederland maar volgens haar ex-man is het religieuze huwelijk nog altijd geldig. “Ik kijk continu over mijn schouder omdat ik bang ben dat hij op een dag voor mijn neus staat. Hij heeft een Nederlands paspoort.” Stevens leefde ruim tien jaar in een safehouse. Ze schreef een boek over haar ervaringen en ontvangt vrijwel dagelijks mails van mensen die in een vergelijkbare situatie zitten en haar om advies vragen.

Volgens de Rotterdamse wethouder Judith Bokhove is Stevens dan ook niet de enige, ook al denken veel Nederlanders dat het iets van vroeger is. “Het probleem speelt ook in Rotterdam. Daarom hebben we experts nodig zoals Noor Stevens, en mensen zoals u”, sprak ze de bisschoppen, dominees en imams toe. “U kunt het verschil maken.” In Rotterdam – waar ruim 180 nationaliteiten samenleven – startte de gemeente een bijzondere interreligieuze samenwerking met het project (H)echt verbonden. De publicatie die daarbij tot stand kwam, heeft volgens haar een ijzersterke boodschap die ook internationaal door moet klinken: de religieuze gemeenschappen spreken zich nadrukkelijk uit tegen huwelijkse dwang. 

Rotterdamse wethouder Judith Bokhoven (Foto: Marc Heeman)

Meisjesbesnijdenis

Bisschop Masaba (foto: Marc Heeman)

Wethouder Bokhove nodigde onder meer de Oegandese anglicaanse bisschop Kiptoo Paul Masaba uit op het podium om zijn ervaringen te delen. “In het deel van Oeganda waar mijn bisdom staat, wonen ruim 400.000 gelovigen uit verscheidene geloofsgemeenschappen door elkaar.

Onder hen zijn rooms-katholieken, moslims en grote groepen die bij de pinksterbeweging horen. Alle leiders van deze geloofsgemeenschappen besloten de krachten te bundelen en campagne te voeren tegen vrouwen- en meisjesbesnijdenis. 

In Oeganda is dit een groot probleem.” Volgens Masaba komt het door deze interreligieuze samenwerking dat er wetten zijn veranderd en ze de overheid zover hebben gekregen nee te zeggen tegen vrouwenbesnijdenis als onderdeel van de cultuur. “We willen het aantal verminkingen reduceren tot nul. Samen bereik je meer. Meisjes- en vrouwenbesnijdenis is gewoon geen optie.” 

Volgens activiste Siti Musdah Mulia is samenwerking met religieuze leiders van levensbelang als het gaat om het terugdringen van gendergerelateerd geweld. “We moeten religieuze leiders in Indonesië overtuigen om de islamitische leer te hervormen naar een meer humanistische leer, die ook gericht is op vrouwenrechten.” 

Religieuze wetten 

In een rondetafelgesprek, waar Siti Musdah Mulia aanschoof bij Kalokoh Ibrahim Saeed Gassama, een imam uit Sierra Leone en Iftekhar Ali Chisthi, een Nederlandse imam, zei ze dat er veel slechte  interpretaties van de islam bestaan, die door mannen zijn bedacht en ten koste gaan van vrouwen. “Als de religieuze wetten door mensen zijn gemaakt, kan de wet ook veranderd worden. Alleen de wetten die door God zijn gemaakt, kunnen niet worden veranderd.” 

De profeet zegt: goede mensen gebruiken nooit geweld tegen vrouwen

 
Iftekhar Ali Chisthi
Imam

“De profeet heeft gezegd: goede mensen gebruiken nooit geweld tegen vrouwen”, benadrukte imam Chisthi. “Dat is een feit!”, zei Musdah Mulia glimlachend. Volgens de drie islamgeleerden bestaan er veel hoofdstukken in de Koran die met opzet verkeerd worden geïnterpreteerd. “Allemaal uit eigenbelang”, zei imam Gassama, “zodat de leiders macht kunnen uitoefenen en vrouwen kunnen onderdrukken.” 

“Religie is voor een beter leven van mensen, niet voor God”, sprak Musdah Mulia bevlogen. “Veel moslims denken dat het andersom is.” Mulia pleit voor islamhervorming. “Veel islamitische geleerden gaan niet met hun tijd mee. De preken zouden moeten gaan over klimaatverandering, armoede, schoon water, plastic, vrouwenrechten.” “In plaats van over hemel en hel”, vulde de imam uit Sierra Leone aan. 

Volgens Noor Stevens, die ook betrokken is bij het Rotterdamse project (H)echt Verbonden, is het van levensbelang dat er goede voorlichting voorhanden is over de legale en psychosociale consequenties van interreligieuze huwelijken, zodat religieuze dwang kan worden voorkomen. Wethouder Bokhove is van plan de publicatie van het project in het Engels te laten vertalen zodat de interreligieuze boodschap tegen huwelijkse dwang de wereld kan veroveren. De avond liet zien dat het Rotterdamse initiatief nauw aansluit bij tal van gelijksoortige initiatieven elders in de wereld, en dat ze in elkaar daarin kunnen versterken.  

Tekst: Nynke Sietsma – Live Magazines 

Reacties