Afwerende handen

#MeToo: Vijf vragen aan expert Willy van Berlo

Mensen delen momenteel massaal hun persoonlijke ervaringen met seksueel geweld onder de hashtag #MeToo. In Nederland en over de hele wereld. Onze expert seksueel geweld, Willy van Berlo, beantwoordt vijf vragen over #MeToo, de cijfers rond seksueel geweld en wat er volgens haar nodig is om echt iets te veranderen. Daaronder staan de meest relevante cijfers voor de Nederlandse situatie op een rij. Delen en gebruiken van deze gegevens mag uiteraard, met bronvermelding.

1. Wat vind je van #MeToo? 

"Het is indrukwekkend wat een hashtag al niet teweeg kan brengen. Het is vandaag wereldwijd een trending topic en je ziet dat de hashtag in alle talen wordt gebruikt. Het is heel goed dat deze awareness er is. Het laat zien hoe zeer dit onderwerp speelt en dat er aandacht voor nodig is. 

Slachtoffers voelen vaak veel schaamte en voelen zich schuldig als ze seksueel geweld hebben meegemaakt. Een vijfde zoekt geen hulp. Het is daarom dapper dat vrouwen en mannen hier nu voor uitkomen."

2. Wat zeggen de cijfers? 

Zo’n 40% van de vrouwen en 13% van de mannen heeft een vorm van fysieke seksuele grensoverschrijding meegemaakt. Met andere woorden, bijna de helft van de vrouwen en 1 op de 10 van de mannen kan hierover meepraten. In Nederland hebben maar liefst 850.000 vrouwen ooit geslachtsgemeenschap tegen hun wil gehad. Wereldwijd krijgen 1 op de 3 vrouwen te maken met gendergerelateerd geweld.

Daarnaast hebben we steeds meer inzicht gekregen in specifieke groepen, situaties en vormen van seksueel geweld. We weten nu bijvoorbeeld dat mannen en jongens ook slachtoffer worden, dat mensen met een verstandelijke beperking extra risico lopen, en dat seksueel geweld ook voorkomt in de kerk en de jeugdzorg.

Afgelopen juni hebben we samen met Soa Aids Nederland het rapport Seks onder je 25e uitgebracht. Ook hier laten de cijfers zien dat 11% van de meisjes en 2%  van de jongens ooit waren gedwongen om iets te doen of toe te staan op seksueel gebied wat ze niet wilden."

3. Wat kunnen slachtoffers doen?

"Juist vandaag vragen Fonds Slachtofferhulp en het Centrum Seksueel Geweld (CSG) aandacht voor de hulp aan slachtoffers van seksueel geweld (zie www.alshetjouoverkomt.nl).  Slachtoffers weten deze niet altijd te vinden. Iedereen moet weten dat slachtoffers na een aanranding of verkrachting 24/7 kunnen bellen naar het Centrum Seksueel Geweld op 0800-0188."

4. Wat is er nodig?

"Nederland heeft echt een cultuuromslag nodig. Het is nog veel te normaal dat mensen worden lastig gevallen, geïntimideerd en aangerand. In café en op school, op werk en op straat."

Preventie

"Vaak gaat de (media-)aandacht over de slachtoffers en de weerbaarheid van meiden. Maar slachtoffers zijn echt niet alleen maar meiden en andersom zijn plegers niet altijd jongens, ook meiden kunnen de dader zijn. We moeten ons ook inzetten op preventie van plegergedrag. Rutgers betrekt bij preventie ook steeds vaker mannen, zoals internationaal bij het programma Prevention+. Hierbij werken we toe naar gelijkwaardigheid voor zowel vrouwen, als mannen. In Nederland geven we aan jongens bijvoorbeeld de training Lefgozers, die gaat over mannelijkheid, machogedrag en groepsdruk."

Vorming

"Daarnaast zien wij dat bij de seksuele voorlichting op school en thuis nog teveel nadruk ligt op de biologische kant van seksualiteit. Terwijl wij juist ook pleiten voor lessen over weerbaarheid, waarbij ook wensen en grenzen besproken worden. En ook in het curriculum voor docenten zouden thema's als 'seksuele grensoverschrijding' een prominentere plek moeten krijgen."

5. Wat kan de politiek doen?

"Met het juiste beleid kan de politiek een verschil betekenen voor vrouwen en meisjes maar ook voor mannen en jongens. Volgens het kersverse regeerakkoord zal het nieuwe kabinet de komende jaren blijven inzetten op seksuele gezondheid en rechten in Nederland én in de rest van de wereld. Wij hopen dat internationaal de inzet op de preventie van seksueel geweld hoog op de agenda blijft. Over Nederland zegt het regeerakkoord dat het kerndoel ‘Seksuele Diversiteit’ voor het onderwijs verder wordt aangescherpt. We hebben goede hoop dat lessen over weerbaarheid en over wensen en grenzen ook duidelijker onder dit kerndoel komen te vallen. Want seksuele vorming op scholen gaat nog te vaak over de biologische kant van seks."

Overzicht meest recente onderzoeken seksueel geweld 

Programma's van Rutgers