kranten
| Auteur: Martin Stolk | Functie: Senior Communicatieadviseur Internationaal

BLOG: Werken tegen geweld met MenCare+ in Rwanda

Een partnermeeting van MenCare+ in Rwanda. Dat had wat voeten in aarde. Het land van de duizend heuvels herdenkt in 2014 dat de genocide twintig jaar geleden plaatsvond. De herinnering maakte sommige partners huiverig. Het gevaar van etnisch geweld in dit dichtbevolkte en arme land bestaat nog steeds. President Kagame regeert dan ook met strakke hand.

Voor Rwanda was er na de genocide geen andere optie dan vrede en vergiffenis. Het werk van MenCare+partner RWAMREC – het Rwanda Men’s Resource Center – draagt volgens oprichter Fidele Rutayisire bij aan deze vredesbeweging. “Met haar focus op gendergelijkheid en het voorkomen van geweld tegen vrouwen draagt RWAMREC ook bij aan het voorkomen van geweld buitenshuis."

MenCare+

MenCare+, de samenwerking tussen Rutgers en Promundo-US, betrekt mannen bij het verkrijgen van gendergelijkheid en het voorkomen van huiselijk en seksueel geweld. Daarmee sluit het programma goed aan op hoe Rwanda haar behoefte aan vrede en vergiffenis vanaf gemeenschapsniveau vorm geeft.

Tijdens de MenCare+partnermeeting - van 19 t/m 21 mei - werkt Rutgers samen met de partners uit Brazilië, Indonesië, Rwanda en Zuid-Afrika om successen en uitdagingen uit te wisselen en van elkaar te leren hoe we nog effectiever en succesvoller kunnen zijn. Onze directeur Dianda Veldman is erbij.

Memorial

Voor een aantal MenCare+collega’s is de eerste halte na aankomst het Kigali Genocide Memorial Center. In het witte gebouw laat een indrukwekkende tentoonstelling zien hoe de genocide in zijn werk ging. Buiten is er naast de begraafplaats met meerdere massagraven een gedenkpark aangelegd. “Na Cambodja en Nepal is dit mijn derde oorlog en genocide monument,” vertelt Andreas Susanto van Rutgers Indonesië. “Het is indrukwekkend hoe kort na deze tragedie Rwanda inzet op verzoening en vrede.” Het Memorial Centrum is niet alleen een plaats voor rouw, maar wordt ook in rap tempo uitgebouwd tot een educatief centrum. Opdat de genocide niet wordt vergeten.

Rennen voor vrede

Zondagochtend is de straat vol met hardlopers. Het blijkt de 10e Kigali Peace Marathon. Een race over 2 ronden van 21,1 kilometer met zo’n 350 pittige hoogtemeters. Na korte twijfel – ben ik fit, hoe zit het met die sluimerende blessure – snel de schoenen aan.

Als spookloper zonder startnummer loop ik vervolgens vanaf ons hotel zo’n 11 kilometer mee. Voor het grootste deel naast William, een Rwandees van begin dertig die een halve marathon loopt. Hij kletst en hij zwaait naar bekenden. En vertelt waarom hij loopt. “Sommige mensen lopen voor de competitie, maar de meesten vooral voor vrede en vooruitgang. Rennen zorgt voor een bijzondere saamhorigheid.”

Na het 17 km-punt is het vrolijke geklets van William wel voorbij. Ik speel zijn haas, moedig hem aan en trek hem zo door het dal. Bij zijn laatste kilometer geef ik hem een nog een kleine aanmoediging en help hem zo zijn race afmaken. Ik moet nog terug naar het hotel.

Als iedereen zich zoals William zou inzetten voor vrede en vergiffenis komt het wel goed met Rwanda.

Update 21 mei 

Meiden, jongens en baby’s

Musanze is een stadje in het westen van Rwanda. De Congolese en de Oegandese grens zijn allebei een uur rijden over bochtige wegen in de zijwanden van de alomtegenwoordige heuvels. In Rwanda is niks plat en op alle beschikbare grond wordt eten verbouwd. Tot boven aan de heuvels aan toe.

Deze provincieplaats is het centrum van een van de twintig regios waar MenCare+ actief is. RWAMREC – het Rwanda Men’s Resource Center – werkt hier met groepen jonge meiden en jongens, en ook met stellen die hun eerste kind verwachten. Een perfecte plek om de MenCare+ partners uit Brazilië, Indonesië en Zuid-Afrika, te laten zien hoe goed het programma aanslaat in Rwanda. Waar in andere landen het soms moeilijk is om mannen te werven voor de praatgroepen, moet er in Rwanda bijna met wachtlijsten gewerkt worden.

Jonge meiden

In een wijkgebouw aan een hobbelige straat worden wij zingend en dansend onthaald door dertig meiden en begeleiders. Een deel van onze groep gaat met ze praten. “De gesprekken waren bijzonder open,” vertelt Kerryn Rehse van MOSAIC uit Zuid-Afrika. “In Rwanda blijf je meisje totdat je getrouwd bent, met leeftijd heeft dat niks te maken. Al snel werd ons gevraagd of wij kinderen hadden en hoe dat nu eigenlijk zit met ongehuwd samenwonen. Of dat zomaar kon.”

Jonge mannen

Ons busje rijdt weer verder om een paar straten verderop te stoppen bij een bijeenkomst van een mannengroep. De twintig jonge mannen zijn een stuk ouder dan de meiden eerst. “Wat een dynamiek heeft die groep,” zegt Giovanna Lauro, vicedirecteur van Promundo-US: “De jongens vertelden dat ze helemaal niet wisten dat je een gezin kon plannen. Dat zij en hun vriendinnen aan een carrière kunnen werken en kunnen beslissen om later kinderen te krijgen.” Opvallend is wel dat tijdens ons bezoek de woorden liefde en seks eigenlijk niet genoemd worden.

Vaders

Bij enkele van de sessies van de vadergroepen zijn ook de partners welkom. Zoals deze keer. Twaalf jonge stellen die een kind verwachten of net een baby’tje hebben gekregen, vertellen over hun ervaringen in de vadergroepen. Twee prille vaders houden trots hun baby’s vast. In de Rwandese cultuur zeer bijzonder. “Als vaders jonge kinderen vasthouden wordt al snel gezegd dat hun vrouw hun behekst heeft,” vertelt Edouard Munyamaliza, van RWAMREC. “Het gaat hier niet om woorden maar om daden,” zegt een van de vaders. “Wij zijn de rolmodellen. Zolang wij laten zien hoe je anders kan zijn, zullen anderen volgen.”

“Wat een inspirerende verhalen,” zegt Dianda Veldman, onze directeur. “Dat sommige mannen worden uitgelachen omdat ze een vrouwentaak doen, maar dat ze desondanks gewoon doorgaan heeft erg veel indruk op me gemaakt.”

 

Martin Stolk Senior Communicatieadviseur Internationaal

Reacties