| Auteur: Willy van Berlo | Functie: Programmamanager seksueel geweld

Blog: Een half jaar na #MeToo: meer actie nodig

Sinds oktober vorig jaar is de wereld in de ban van #MeToo. Wij zijn opgeschrikt door getuigenissen van – vooral – vrouwen over ervaringen met seksuele intimidatie en seksueel geweld. Een half jaar later blikt Nieuwsuur deze week uitgebreid terug. Wat heeft #MeToo teweeg gebracht? Nieuwsuur bracht op donderdag 3 mei onder meer een peiling, waaruit blijkt dat meer dan de helft van de Nederlanders zijn of haar gedrag niet heeft aangepast door de #MeToo-discussie. Willy van Berlo, programmamanager seksueel geweld, neemt de peiling onder de loep en pleit voor meer actie.

#MeToo heeft eigenlijk niks nieuws gebracht. We weten al lang uit onderzoek dat seksueel grensoverschrijdend gedrag wereldwijd een groot probleem is. In Nederland heeft de helft van de vrouwen ervaring met seksuele grensoverschrijding. En meer dan 750.000 vrouwen hebben weleens geslachtsgemeenschap tegen hun wil gehad. De grote verdienste van #MeToo is dat de cijfers op grote schaal gezichten en verhalen hebben gekregen. Slachtoffers zwijgen niet langer, niemand kan er meer omheen.

Wat zegt de peiling van Nieuwsuur? Veertien procent van de mannen maakt minder snel grappen met een seksuele ondertoon. Blijkbaar is bij een deel van de mannen doorgedrongen dat veel vrouwen niet van die grappen zijn gediend. En ongeveer één op de tien mannen en vrouwen spreken door de #MeToo-discussie anderen sneller aan op gedrag en taalgebruik. Dat is ook een lichtpuntje.

Omgangsvormen

Uit de peiling blijkt ook dat één op de vijf vrouwen en iets minder mannen vinden dat de omgangsvormen ten goede zijn veranderd. Dat zijn er niet weinig, na een half jaar. Ongewenste omgangsvormen zijn immers geen dagelijkse praktijk; in ons onderzoek van 2012 vonden we dat 1,3% van de vrouwen seksueel grensoverschrijdend gedrag had meegemaakt in een jaar tijd, dus als er in zo’n korte tijd veranderingen worden waargenomen, is dat gunstig.

Diepgewortelde patronen en verhoudingen

Kun je na een half jaar #MeToo verwachten dat het gedrag van mensen ineens verandert? Nee. Seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld vindt plaats vanuit diepgewortelde patronen en verhoudingen tussen mannen en vrouwen die al een eeuwigheid bestaan. Seksueel geweld heeft te maken met macht, entitlement, dubbele moraal et cetera. Voor verbetering is echt wel meer nodig, zoals doorlopend aandacht in het onderwijs, het optimaal inzetten van speciale interventies voor risicojongeren en het inzetten van publiekscampagnes.

Doorgeslagen discussie?

Minder positief uit de peiling is dat meer dan de helft van de Nederlanders vindt dat de discussie is doorgeslagen en ervoor zorgt dat onschuldige opmerkingen in een kwaad daglicht komen te staan. Hoe moeten we dit interpreteren? Als dit gebeurt met onschuldige opmerkingen, is dat niet oké. Een vriendelijke hand op een schouder interpreteren als seksuele intimidatie voert inderdaad te ver. Maar tussen een hand op een schouder of een hand op een bil zit een groot verschil.

Veel aandacht in heel korte tijd, dat roept vaak gesputter op. We hebben dat ook in de discussie gezien, samen te vatten in de uitspraak: ‘Mogen we dan ook al niet meer flirten?!’ Of de variant daarop: ‘Er mag ook helemaal niks meer!’ Ook gehoord: vrouwen moeten zich niet zo kwetsbaar opstellen. Het is verwarrend dat in de discussie elk gedrag op één hoop wordt gegooid. Met flirten is natuurlijk niks mis, zo lang beiden het maar leuk vinden.

Het is belangrijk om #MeToo niet te laten kapen door onschuldige opmerkingen, of door onhandig geflirt. Het leidt af van waar #MeToo echt over gaat, namelijk laten zien wat de omvang van seksuele grensoverschrijding en seksueel geweld is. Gedrag waarvan het voor iedereen duidelijk is dat het verkeerd is. Of je nou vindt dat de discussie is doorgeslagen of niet.

Tijd voor actie

Als er om verandering gevraagd wordt, is er vaak weerstand, zeker als er een groep is die er geen last van had. Als mensen in verzet gaan, betekent dat dat er gevoelige snaren geraakt worden. Voor mij is de centrale vraag: Wordt er op dit moment voldoende gedaan om deze verandering voor elkaar te krijgen? Ik vind dat er veel meer moet gebeuren. Er moet gecoördineerde actie komen, zodat er meer ingezet kan worden op preventie (in het algemeen en ook specifiek met risicojongeren) en op bewustwordingscampagnes. En de politiek kan veel meer doen dan de stilte die ze hebben laten horen het afgelopen half jaar.

PS: Kijk vooral even het gesprek in Nieuwsuur terug met o.a. onze directeur Ton Coenen, die in de uitzending een lans breekt voor een gecoördineerde aanpak van seksuele grensoverschrijding en seksueel geweld.

Meer informatie

Willy van Berlo
Willy van Berlo Programmamanager seksueel geweld

Reacties