man leest krant

Opinie: Keuzevrijheid & anticonceptie vormen sleutel tot daling bevolkingsgroei

In het artikel ‘Meer wereldbewoners, meer migratie?’ (1 september 2016) schrijft NRC Handelsblad over de explosieve wereldwijde bevolkingsgroei die voor Europa op korte termijn tot meer migratie kan leiden. Onderzoeker George Groenewold van het NIDI roept onder meer op dat Europa “meer moet investeren in Afrikaanse landen, zodat mensen er een fatsoenlijk bestaan kunnen opbouwen.” Directeur Ton Coenen van Rutgers reageert.

Ton Coenen verbaast zich over de opmerking van Groenewold dat meer inzetten op geboortebeperking niet echt zal lukken.

“Keuzevrijheid en toegang tot anticonceptie vormen juist een belangrijke sleutel tot sociaal economische ontwikkeling en tot een daling van de bevolkingsgroei,” zegt Coenen. 

Het probleem rond bevolkingsgroei is groot en krijgt een steeds aanzienlijker omvang. In 2050 zijn er 9,9 miljard mensen, nog meer dan eerder gedacht. De wereldwijde cijfers rond zwangerschap en anticonceptie zijn net zo indrukwekkend. 

Ton Coenen (foto: Merijn Soeters)

Maar liefst 4 op 10 zwangerschappen zijn ongepland of ongewenst. Ruim 225 miljoen vrouwen die zwangerschap willen voorkomen of uitstellen, hebben geen of beperkte toegang tot anticonceptie en informatie rondom gezinsplanning.

Dat leidt vaak tot hoge vruchtbaarheidscijfers, grote gezinnen en een grote bevolkingsgroei. 

Keuzevrijheid en anticonceptie

Als seksuele voorlichting en anticonceptie wel goed geregeld zijn, kiezen mensen er vaak voor om minder en op latere leeftijd kinderen te krijgen dan voorgaande generaties. Vrouwen kunnen zich dan vaak beter ontwikkelen, en met kleinere gezinnen is er meer geld voor onderwijs en zorg. Daarom vinden wij dat alle vrouwen en meisjes het recht en de vrijheid moeten krijgen om eigen keuzes te maken omtrent zwangerschap en bevalling. En toegang moeten hebben tot anticonceptie. Daarvoor zijn beleid, capaciteit en welwillende overheden nodig, én financiering. 

Pensioenvoorziening achterhaald

In het artikel in NRC zegt Groenewold dat mensen in een land zonder pensioenvoorziening ervoor kiezen om veel kinderen te krijgen, zodat die later voor hen kunnen zorgen. Wij horen het tegenargument vaak genoeg. Dat mensen juist kleinere gezinnen willen vanwege gezondheidsrisico’s en kosten-perspectief: denk aan hoge voedselprijzen, kosten voor goede scholing en gezondheidszorg. Wanneer het vruchtbaarheidscijfer daalt, neemt gezondheid en ontwikkeling vaak toe, en kunnen mensen zelf investeren in hun eigen ouderdomsvoorziening.

Blijf investeren

Bevolkingsgroei is een probleem dat vanuit allerlei perspectieven en oplossingsrichtingen aangepakt moet worden. Keuzevrijheid en toegang tot anticonceptie vormen daarin een belangrijke sleutel. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft zich niet voor niets expliciet uitgesproken over het belang van keuzevrijheid als een reden van haar inzet op Seksuele en Reproductieve Gezondheid en Rechten. Het is goed dat Nederland daarin blijft investeren. 

Ton Coenen
Directeur Rutgers

NB: Rutgers neemt op 24 oktober in de Johannes Rutgers Dialoog bevolkingsgroei onder de loep: Welke gevolgen heeft de grote bevolkingsgroei voor mensen? Wat doet het met de economie? Wat betekent bevolkingsgroei in een land als Oeganda? En vooral: wat kunnen we eraan doen? Blijft dit thema een ver-van-ons-bed-show of is er een belangrijke rol (en verantwoordelijkheid) voor Nederland? Tijdens de Dialoog spreekt onder andere Bert Koenders, minister van Buitenlandse Zaken. 

Reacties

Keuzevrijheid

In ons kennisdossier Keuzevrijheid gaan we dieper in op dit thema.

Naar het kennisdossier